สรุปตามความเข้าใจ
Electric Circuit
พื้นฐานวงจรไฟฟ้า แรงดัน กระแส ความต้านทาน
- อุปกรณ์ทางไฟฟ้ามี 2 ประเภท
- Voltage Source เหมือนออกแรงพลัก (แหล่งจ่ายแรงดันไฟฟ้า) คือ อุปกรณ์ที่พยายาม รักษาระดับแรงดัน (Voltage) คงที่ระหว่างขั้วสองขั้วของมัน ไม่ว่าจะมีกระแสไหลมากน้อยแค่ไหน เช่น แบตเตอรี่, อะแดปเตอร์
- Current Source (แหล่งจ่ายกระแสไฟฟ้า) คือ อุปกรณ์ที่พยายาม รักษาระดับกระแส (Current) คงที่ที่ไหลผ่านวงจร ไม่ว่าจะมีแรงดันเท่าไร เช่น วงจรชาร์จ LED
เพราะอุปกรณ์ไฟฟ้าในโลก ไม่ได้ต้องการเหมือนกันหมด บางอย่างต้องใช้แรงดันคงที่
บางอย่างต้องการกระแสคงที่ ถ้ามีแค่แบบเดียว วงจรหลายประเภท จะทำงานผิดพลาด หรือพัง
เช่น Voltage โน้ตบุ๊ก, พัดลม, ลำโพง ต้องการแรงดันสูงในการเปิดเครื่อง
เช่น Current LED, Transistor bias, เซ็นเซอร์บางประเภท ไม่ได้ต้องการแรงดันสูงแค่มีไฟในกระแส
- ตัวจ่ายพลังงาน (Source) ให้แรงดันไฟฟ้าหรือกระแสไฟฟ้าเข้าสู่โหลด ทำให้โหลดสามารถทำงานได้ เช่น แบตเตอรี่, หม้อแปลง
- ตัวรับพลังงาน (Load) คืออุปกรณ์หรือส่วนของวงจรที่ รับพลังงานไฟฟ้า (Source) เช่น หลอดไฟ, มอเตอร์ มาใช้
- แบบอิสระ เป็นแหล่งจ่ายไฟที่ ให้แรงดันหรือกระแสคงที่ตามค่าที่กำหนดไว้ โดยไม่ขึ้นกับส่วนอื่นในวงจร เช่น แบตเตอรี่ 9V, แหล่งจ่ายไฟ 5V คงที่
- แบบไม่อิสระ เป็นแหล่งจ่ายไฟที่ ค่าของแรงดันหรือกระแสจะขึ้นอยู่กับสัญญาณอื่นในวงจร เช่น Voltage Controlled Voltage Source (VCVS), Current Controlled Current Source (CCCS)
- Resistive Load (โหลดตัวต้านทาน) ใช้แปลงไฟฟ้าเป็นความร้อนหรือพลังงานใช้งาน ใช้ในเครื่องใช้ไฟฟ้าทั่วไป กระแสและแรงดัน อยู่ในเฟสเดียวกัน เช่น หม้อต้มน้ำไฟฟ้า
- Inductive Load (โหลดเหนี่ยวนำ) สร้างสนามแม่เหล็ก และการทำงานของมอเตอร์ สำคัญกับเครื่องจักรและระบบไฟฟ้า กระแสจะ ล่าช้ากว่าแรงดัน เช่น มอเตอร์ไฟฟ้าในเครื่องจักร
- Capacitive Load (โหลดความจุ) เก็บพลังงานไฟฟ้าระยะสั้นในรูปสนามไฟฟ้า (ไฟฟ้าสถิต) และสามารถปล่อยคืนได้ กระแสจะ นำหน้าแรงดัน
Capacitive Load คือ ถังพักไฟ พอไฟมา → มันดูดไว้ ไฟตก → มันปล่อยคืน ช่วยให้วงจรไฟฟ้า นิ่ง เสถียร ไม่พังง่าย
เช่น ปลั๊กกรองไฟ (Power Strip) มีตัวเก็บประจุกรองไฟกระชาก ช่วยป้องกันคอมพัง
หลอดไฟ LED มีตัวเก็บประจุในวงจรเพื่อให้แสงไม่กะพริบ - Ohm’s Law (กฎของโอห์ม) คือ กฎพื้นฐานในวงจรไฟฟ้า ใช้บอกความสัมพันธ์ระหว่าง แรงดันไฟฟ้า (Voltage), กระแสไฟฟ้า (Current) และ ความต้านทาน (Resistance)
- สูตรของ Ohm’s Law จำง่ายๆใช้กฎ 3เหลี่ยมหาค่าไหนปิดค่านั้น
หา v ปิด v เอาตัวล่างที่เหลือมาคูณ
หา i ปิด i เอาตัวบนตัวล่างมาหาร
V = แรงดันไฟฟ้า (Volt, หน่วยเป็น V)
I = กระแสไฟฟ้า (Ampere, หน่วยเป็น A)
R = ความต้านทาน (Ohm, หน่วยเป็น Ω)
* P กำลังไฟฟ้า (w)
ถ้า ความต้านทาน (load) กระแส i จะไหล จาก + ไป -
ถ้า ความจ่ายไฟ (source) กระแส i จะไหล จาก - ไป +
- กำลังไฟฟ้าจ่าย (Power Supplied) เกิดจากแหล่งจ่ายไฟ จะไหล - ไป +
- กำลังไฟฟ้าดูดกลื่น (Power Absorbed) เกิดจากได้ทั้งแหล่งจ่ายและ load จะไหล + ไป - หาค่า i (กระแส) สูตร i = v / r
หาค่า g (ความนำ) สูตร g = 1 / r
หาค่า p (กำลังไฟ) สูตร p = i x v
Absorb = การดูดซับพลังงานไฟฟ้า ใช้กับอุปกรณ์ที่ รับพลังงานไฟฟ้าเข้ามา เช่น หลอดไฟ
Delivery = การส่งหรือจ่ายพลังงานไฟฟ้า ใช้กับแหล่งจ่ายไฟ เช่น โรงไฟฟ้า



